Bağımlılık Tedavisi ve Danışmanlığı

Bağımlılık; başta alkol ve madde kullanım bozuklukları olmak üzere, kişinin sağlığını, ilişkilerini, iş yaşamını ve genel yaşam kalitesini ciddi biçimde etkileyen bir durumdur. Bir "irade zayıflığı" ya da yalnızca kötü bir alışkanlık değildir; beynin ödül, motivasyon ve dürtü kontrolü sistemlerini etkileyen, biyolojik, psikolojik ve sosyal boyutları olan, tedavi edilebilir bir hastalıktır.

Alkol ve madde bağımlılığının yanı sıra sigara (nikotin) bağımlılığı ile kumar ve diğer davranışsal bağımlılıklar da bu kapsamda değerlendirilir ve tedavi edilir. Özellikle sigara ve davranışsal bağımlılıklar, çok yaygın olmalarına rağmen çoğu zaman yeterince ele alınmayan ve kişilerin yardım bulmakta güçlük çektiği alanlardır; bunlar da tıpkı diğer bağımlılıklar gibi yargılamadan uzak, kanıta dayalı ve kişiye özel bir yaklaşımla ele alınır.

Tedavi nasıl ilerler?

Alkol ve madde bağımlılığında tedavi genellikle iki basamak hâlinde yürütülür:

• Arındırma (detoksifikasyon): Maddenin veya alkolün bırakılması ve yoksunluk döneminin güvenli biçimde yönetilmesi aşamasıdır. Çoğu zaman ayaktan yürütülebilir; ancak yoksunluğun ağır ya da riskli seyredebileceği durumlarda yatarak (hastanede) tedavi önerebilirim.
• Sürdürüm tedavisi: Arınmanın ardından gelen, nüksü (yeniden kullanımı) önlemeye ve kazanımları kalıcı kılmaya yönelik uzun soluklu aşamadır.

Kumar ve diğer davranışsal bağımlılıklarda ise bedensel bir yoksunluk/arındırma aşaması bulunmaz; tedavi doğrudan tetikleyicilerle baş etme, davranış değişikliği ve nüksü önlemeye odaklanır.

Bağımlılık tedavisinin üç önemli ayağı vardır:

• İlaç tedavisi: Uygun olduğunda (örneğin alkol ya da sigara bağımlılığında) aşermeyi ve yoksunluğu azaltmaya, nüksü önlemeye yardımcı olur.
• Bağımlılık danışmanlığı ve psikoterapi: Bilişsel davranışçı terapi, motivasyonel görüşme ve davranışsal ödüllendirme gibi kanıta dayalı yöntemlerle; bağımlılığı besleyen düşünce ve davranış örüntülerini değiştirmeyi ve nüksü önlemeye yönelik beceriler kazandırmayı hedefler.
• Aile görüşmeleri: Aile ve yakın çevrenin sürece katılımı, iyileşmeyi ve kazanımların kalıcılığını önemli ölçüde destekler. Yakınların bağımlılığı doğru anlaması, destekleyici tutumları öğrenmesi ve kendi zorlanmalarını ele alması tedavinin önemli bir parçasıdır.

Yaklaşım her zaman yargısız, destekleyici ve motivasyonu güçlendiren biçimdedir.

Not: Opioid (opiyat) kullanım bozukluğunda kullanılan bazı tedaviler yalnızca bu konuda yetkilendirilmiş merkezlerde uygulanabildiğinden, gerektiğinde uygun merkeze yönlendirme yapılır.

Hangi durumlarda başvurulur?

Alkol, madde ve sigara bağımlılığı ile kumar ve diğer davranışsal bağımlılıklar bu alanda değerlendirilir. Kullanımı denetleyememe, giderek artan miktar/oynama ihtiyacı, bırakma çabalarının başarısız olması ve zararlarına rağmen kullanımın (ya da kumarın) sürmesi başlıca uyarıcı belirtilerdir.

İç link: "alkol", "madde", "sigara", "kumar" → ilgili Hastalıklar sayfaları (Alkol Kullanım Bozukluğu, Esrar/Uyarıcı/Opioid Kullanım Bozukluğu, Sigara Bağımlılığı, Kumar Oynama Bozukluğu)

Kimler için uygun?

Kullanımı ya da davranışı üzerindeki denetimini kaybettiğini düşünen, azaltmayı deneyip başaramayan ya da bir yakını için destek arayan herkes için uygundur. Erken başvuru tedavi şansını artırır.

Sık Sorulan Sorular

• Görüşmelerim gizli kalır mı? Görüşmeler gizlilik esasına dayanır.
• Online görüşme yapıyor musunuz? Bağımlılık değerlendirme ve tedavisini, güvenlik ve kanıta dayalılık gerekçesiyle yüz yüze yürütüyorum; bu alanda online görüşme yapmıyorum.
• Bırakmaya hazır değilim, yine de gelebilir miyim? Evet. Değişime hazır olmama da sürecin doğal bir parçasıdır; motivasyonu güçlendiren, yargısız bir yaklaşım benimsenir.
• İlaç kullanmak zorunda mıyım? İlaç her zaman gerekmez; gerektiğinde ve kişiye özel olarak değerlendirilir. Bazı bağımlılıklarda ilaç tedaviye önemli katkı sağlar.
• Bir yakınım için gelebilir miyim? Evet; yakınların nasıl destek olabileceği de görüşülebilir.

Görüşmeler nasıl yapılır?

Bağımlılık değerlendirme ve tedavisi yüz yüze yürütülür.

Randevu ve bilgi için: 0216 504 22 08